หากมีคนถามว่าเมืองไทยเลี้ยงโคนม ได้หรือไม่ คงจะมีเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม มีตัวอย่างฟาร์มโคนมที่ประสบความสำเร็จจำนวนมากมาย ซึ่งเลี้ยงกันมาไม่น้อยกว่า 30 ปี เป็นคำตอบพอที่จะสร้างความเชื่อมั่นแก่เกษตรกรได้ว่า ประเทศไทยสามารถเลี้ยงโคนมได้ แต่หากมีคนที่มีประสบการณ์และได้พบปะผู้เลี้ยงโคนมในหลายๆ ท้องที่ บางแห่ง ดูว่าประสบความสำเร็จดี บางแห่ง บางคน ต้องล้มเลิกอาชีพและยังมีหนี้สินค้างอยู่กับธนาคาร ถามท่านว่าอาชีพการเลี้ยงโคนมสร้างความมั่นคงให้เกษตรกรได้หรือไม่ หลายๆ คนคงเกิดความลังเลที่จะส่งเสริมเกษตรกรให้เลี้ยงโคนม และหากพื้นที่ที่จะส่งเสริมให้เกษตรกรเลี้ยงโคนมมาก่อนยิ่งจะทำให้เกษตรกรและเจ้าหน้าที่เกิดความมั่นใจในอาชีพการเลี้ยงโคนมที่จะนำไปส่งเสริมให้เกษตรกรเพิ่มขึ้นอีก
          องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย ซึ่งมีภารกิจหลักในการส่งเสริมการเลี้ยงโคนมให้แก่เกษตรกรได้รวบรวมผลประโยชน์ที่ได้รับจากอาชีพการเลี้ยงโคนม อันเป็นข้อได้เปรียบของอาชีพการเลี้ยงโคนม และข้อจำกัดของอาชีพการเลี้ยงโคนม อันเป็นข้อที่ควรระวังที่จะนำไปส่งเสริมแก่เกษตรกร ดังนี้

ข้อดีของอาชีพการเลี้ยงโคนม
          1. การเลี้ยงโคนมเป็นอาชีพที่สร้างรายได้มั่นคง สม่ำเสมอและประกันราคาผลผลิต
จากผลการวิเคราะห์โครงการจัดทำโดย ธกส., อ.ส.ค., กรมปศุสัตว์ และกรมส่งเสริม สหกรณ์ ในการจัดทำโครงการส่งเสริมการเลี้ยงโคนมในเขตพื้นที่ต่างๆ ของประเทศ อาชีพการเลี้ยงโคนมสามารถชำระหนี้เงินยืมให้กับธนาคารได้ตามกำหนดจากข้อมูลรายได้ของเกษตรกร ในเขตส่งเสริมของ อ.ส.ค. และจากการสำรวจสภาพความเป็นอยู่ของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม มีการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นและมูลค่าทรัพย์สินเพิ่มขึ้นจากการประกอบการรายได้ของเกษตรกรเป็นรายได้หมุนเวียนรายเดือน และสม่ำเสมอจะต่างกับกับปลูกพืชไร่ ซึ่งจะมีรายได้ปีละ 1-2 ครั้งจากการขายผลผลิตเมื่อสิ้นสุดฤดูกาลเก็บเกี่ยวราคาน้ำนมเป็นราคาประกัน และการประกันราคากระทำอย่างได้ผลตลอดระยะเวลากว่า 30 ปี
          2.การเลี้ยงโคนมสามารถนำที่ดินที่เสื่อมโทรม (คุณภาพต่ำ) มาใช้ประโยชน์เนื่องจากการปลูกทุ่งหญ้าและถั่ว เพื่อเป็นอาหารหยาบสำหรับโคนม สามารถปลูกได้ในดินที่มีคุณภาพต่ำและในระยะยาว จะเป็นการปรับปรุงโครงสร้างของดินที่มีคุณภาพต่ำและในระยะยาว จะเป็นการปรับปรุงโครงสร้างของดินให้ดีขึ้น         
          3.โคนมให้ผลผลิตทั้งนมและเนื้อ มูลสัตว์ก็สามารถนำมาทำปุ๋ยช่วยปรับปรุงคุณภาพของดินและทุ่งหญ้าที่ปลูกในการเลี้ยงสัตว์
          4.การเลี้ยงโคนมสามารถนำเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรกร อันได้แก่ ฟางข้าว ฟางถั่ว เปลือกสับปะรด ฝักข้าวโพด ฯลฯ มาใช้ประโยชน์
          5.การเลี้ยงโคนมเป็นทางเลือกที่ดี เมื่อเปรียบเทียบกับการทำการเกษตรอาศัยน้ำฝน
          6.การเลี้ยงโคนมเป็นการใช้ประโยชน์จากแรงงานในครัวเรือนอย่างสม่ำเสมอ และมีประสิทธิภาพ
       7.ผลผลิตน้ำนมจากโคนมเป็นอาหารที่ทรงคุณค่า ช่วยส่งเสริมสุขภาพพลานามัยแก่บุคคลในครัวเรือนเกษตรกร เยาวชน และประชากรของประเทศ
         8.การส่งเสริมการเลี้ยงโคนมในปัจจุบัน เป็นการผลิตเพื่อทดแทนการนำเข้าผลิตภัณฑ์นมจากต่างประเทศและการส่งเสริมให้คนไทยดื่มนม เช่น โครงการนมโรงเรียนโครงการรณรงค์บริโภคนม ทำให้คนไทยหันมาดื่มนมมากขึ้น ตลาดน้ำนมในประเทศมีการขยายตัวสูงขึ้นผลผลิตน้ำนมดิบจากการส่งเสริมการเลี้ยงโคนมเพิ่มขึ้น จะตอบสนองความต้องการของตลาดที่เพิ่มสูงขึ้นและยังเป็นการสนองนโยบายของรัฐทั้งในด้านการส่งเสริมการเลี้ยงโคนมและการบริโภคน้ำนม

ข้อจำกัดในการเลี้ยงโคนม
          1. ผู้เลี้ยงต้องมีความตั้งใจ ขยัน ซื่อสัตย์ และอดทนต่อการประกอบอาชีพการเลี้ยงโคนม
          2. ผู้เลี้ยงจะต้องมีความรู้ความเข้าใจ ในการประกอบอาชีพ
          3. การเลี้ยงโคนมจะต้องมีแหล่งน้ำ และพื้นที่เพียงพอในการจัดทำฟาร์มโคนม
          4. การเลี้ยงโคนมต้องลงทุนสูง และระยะเวลาคืนทุนนาน
          5. ผู้เลี้ยงต้องอยู่ใกล้แหล่งรับซื้อน้ำนม และใกล้บริการสัตว์แพทย์ ผสมเทียม
          6. ต้องมีแรงงานเพียงพอและทำงานอย่างต่อเนื่องไม่มีวันหยุด
          7. ต้องมีจำนวนเกษตรกรมากพอที่จะดำเนินธุรกิจในการรับซื้อน้ำนม

          จากข้อดีของการทำฟาร์มโคนมก็ดูเหมือนว่าอาชีพการเลี้ยงโคนมจะเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับเกษตรกร ไม่ว่าจะดูจากรายได้ ผลตอบแทนจากการลงทุนของเกษตรกร การใช้ประโยชน์จากที่ดิน แรงงาน ราคาน้ำนมที่มีการประกันราคา และในการส่งเสริมการเลี้ยงโคนมที่ประสบความสำเร็จในหลายๆ ท้องที่ จำเป็นต้องมีการคัดเลือกเกษตรกรที่ดี เกษตรกรจะถูกฝึกอบรมให้เกษตรกรมีความรู้ความชำนาญ จนเกิดความมั่นใจในอาชีพการเลี้ยงโคนม มีการเตรียมแรงงานสำรองในกรณีที่ผู้เลี้ยงเกิดการเจ็บป่วย แต่หากในท้องที่มีปัญหาตลอดที่จะรับซื้อผลผลิต หรือบริเวณที่ส่งเสริมอยู่ห่างไกลจากแหล่งรับซื้อ มีเกษตรกรจำนวนน้อยผลผลิตไม่มากพอทำให้ค่าใช้จ่ายในการขนส่งมายังตลอดแปรรูปน้ำนมดิบสูง ผลตอบแทนจากการทำฟาร์มของเกษตรกรจะลดลงหรืออาจจะประสบปัญหาขาดทุนได้ ในการส่งเสริมจึงจะต้องคำนึงถึงข้อจำกัดเหล่านี้ เพื่อประกอบการพิจารณาอย่างรอบคอบ
          นอกจากนี้แล้วการส่งเสริมการเลี้ยงโคนมในหลายๆ ท้องที่ ที่ประสบความสำเร็จผู้จัดทำโครงการ และเกษตรกรจะร่วมกันจัดตั้งกองทุนโครงการฯ เป็นหลักประกันและลดความเสียงแก่เกษตรกรไว้ สำหรับช่วยเหลือเกษตรกรที่ประสบปัญหาในการเลี้ยงโคนม และเป็นประโยชน์ในการพัฒนาอาชีพการเลี้ยงโคนมให้ประสบความสำเร็จบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ในโครงการฯ อีกด้วย